Als u leiding geeft aan de bedrijfsvoering in de olie- en gasindustrie, de chemische verwerkingsindustrie, de offshore-energiesector of de mijnbouw, komt u bijna dagelijks drie belangrijke certificeringsafkortingen tegen: ATEX, IECEx en NEC. Deze afkortingen staan vermeld op veiligheidslabels, inkoopdocumenten en het chassis van elk mobiel apparaat dat uw faciliteit binnenkomt.
Het is echter een gevaarlijke vergissing om aan te nemen dat deze normen onderling uitwisselbaar zijn. Als u ze door elkaar haalt, kan dit leiden tot ernstige tekortkomingen op het gebied van naleving en catastrofale ontbrandingsrisico’s in uw fabriek.
Bij Atexxo Manufacturing ontwerpen wij explosieveilige behuizingen voor ’s werelds toonaangevende slimme apparaten, waardoor deze veilig kunnen functioneren binnen deze uiteenlopende wereldwijde normen. Om u te helpen uw weg te vinden in het complexe web van elektrische veiligheid, volgt hier een duidelijk overzicht van de verschillen tussen ATEX, IECEx en NEC, en waarom het voor uw mobiele apparatenpark van cruciaal belang is dat u hier de juiste keuzes maakt.
ATEX: het verplichte Europese kader
ATEX, afgeleid van de Franse term „ATmosphères EXplosibles”, staat voor twee bindende richtlijnen van de Europese Unie die de explosiebeveiliging regelen in de Europese Economische Ruimte (EER) en het Verenigd Koninkrijk (via DSEAR).
- ATEX 114 (richtlijn inzake apparatuur): Deze richtlijn is gericht op de fabrikant. Zij schrijft strenge veiligheidsnormen en testprotocollen voor waaraan apparatuur (zoals een Atexxo explosieveilige iPhone-hoes) moet voldoen voordat deze legaal in de EU mag worden verkocht. Hierin worden alle ontstekingsbronnen beoordeeld, waaronder elektrische vonken en thermische oppervlaktewarmte.
- ATEX 137 (richtlijn inzake de veiligheid op de werkplek): Hierbij rust de wettelijke verantwoordelijkheid bij de exploitant van de installatie. Werkgevers moeten de risico’s in hun installatie formeel beoordelen, gevaarlijke zones in numerieke zones indelen (zoals Zone 1 of Zone 2) en ervoor zorgen dat hun medewerkers in het veld uitsluitend worden uitgerust met apparatuur die specifiek voor die zones is gecertificeerd.
IECEx: de geharmoniseerde internationale norm
Terwijl ATEX binnen Europa een wettelijk bindende richtlijn is, is IECEx (International Electrotechnical Commission Explosive) een vrijwillig wereldwijd certificeringssysteem. Het primaire doel ervan is de internationale handel te vergemakkelijken door één enkele, geharmoniseerde norm vast te stellen.
Door gebruik te maken van een uniforme reeks testprotocollen stelt IECEx fabrikanten in staat hun apparatuur eenmalig te certificeren en deze vervolgens op meerdere wereldwijde markten in te zetten, zonder dat zij in elk afzonderlijk land voor overbodige herhalingstests hoeven te betalen.
- Wereldwijde toepassing: Landen zoals Australië schrijven IECEx voor als hun primaire veiligheidsnorm, terwijl veel exploitanten in het Midden-Oosten en Azië deze norm naast hun nationale goedkeuringen hanteren.
- Transparante verificatie: IECEx onderhoudt een voor het publiek toegankelijke online database waarin veiligheidsmanagers onmiddellijk de geldigheid van certificaten voor apparatuur kunnen controleren.
- Gestroomlijnde inkoop: Door te kiezen voor Atexxo-apparaten die zowel ATEX- als IECEx-gecertificeerd zijn, kunnen multinationale ondernemingen wereldwijd één enkele mobiele hardwareoplossing als standaard invoeren.
NEC en CEC: de Noord-Amerikaanse aanpak
In Noord-Amerika wordt een geheel ander regelgevingskader gehanteerd: de National Electrical Code (NEC) in de Verenigde Staten en de Canadian Electrical Code (CEC) in Canada.
Historisch gezien werden gevaarlijke omgevingen in Noord-Amerika ingedeeld aan de hand van een structuur op basis van klassen en divisies, in plaats van het zonesysteem dat door ATEX en IECEx wordt gehanteerd.
- Klassen: Deze bepalen het soort gevaar. Klasse I heeft betrekking op ontvlambare gassen en dampen, Klasse II op brandbaar stof en Klasse III op ontvlambare vezels.
- Divisies: Deze geven de waarschijnlijkheid van het gevaar aan. Divisie 1 geeft aan dat het gevaar te verwachten is tijdens normale dagelijkse werkzaamheden. Divisie 2 geeft aan dat het gevaar alleen aanwezig is bij abnormale storingen of defecten.
Belangrijke waarschuwing: Het bezit van een ATEX- of IECEx-certificaat alleen is niet voldoende om een apparaat op een locatie in de VS in gebruik te nemen. De hardware moet voorzien zijn van een expliciete goedkeuring door een nationaal erkend testlaboratorium (NRTL), zoals UL of CSA, waaruit blijkt dat het voldoet aan de NEC-normen.
Om een beter beeld te krijgen van hoe deze verschillende systemen elkaar overlappen, kunt u onze interactieve vergelijkingstool raadplegen:
Overzicht van de normen: hoe klasse/divisie zich vertaalt naar zones
Om de kloof tussen internationale handel en lokale naleving te overbruggen, stellen recente aanpassingen aan de NEC (artikelen 505 en 506) Amerikaanse exploitanten in staat om zone-classificaties naar Europees model toe te passen als alternatief voor de traditionele regels inzake klasse/divisie.
Hoewel de systemen niet identiek zijn, bieden de veiligheidsnormen een algemeen equivalentieoverzicht:
- Klasse I, Divisie 1 (gas) komt in het algemeen overeen met Zone 0 of Zone 1 (gevaren die continu of af en toe aanwezig zijn).
- Klasse I, Divisie 2 (gas) komt in het algemeen overeen met Zone 2 (gevaren die alleen bij zeldzame storingen aan de apparatuur aanwezig zijn).
- Klasse II, Divisie 1 (stof) komt overeen met Zone 20 of Zone 21.
- Klasse II, Divisie 2 (stof) komt overeen met Zone 22.
Waarom hardwarecertificering van belang is voor mobiele technologie
Moderne zakelijke smartphones zijn ongelooflijk krachtige digitale hulpmiddelen, waarop realtime inspectie-apps, dynamische werkvergunningssystemen en augmented reality-begeleiding draaien. Het meenemen van een niet-gecertificeerde consumentensmartphone naar een gevaarlijke zone van Zone 1 of Divisie 1 brengt echter een enorm ontbrandingsrisico met zich mee.
Lithiumbatterijen met een hoge capaciteit kunnen bij een storing thermische runaway veroorzaken, terwijl niet-afgeschermde microprocessoren gemakkelijk de zelfontbrandingstemperatuur van de omringende procesgassen kunnen overschrijden.
Door toonaangevende hardware – zoals de iPhone 17 Pro Max – veilig onder te brengen in een door Atexxo ATEX/IECEx Zone 1 gecertificeerde behuizing, zorgt u voor absolute naleving van de regelgeving. Hierdoor kunnen uw buitenteams veilig gebruikmaken van moderne iOS-toepassingen en tegelijkertijd naadloos voldoen aan veiligheidsaudits in heel Europa, internationale wateren en wereldwijde vestigingen.
Veelgestelde vragen
Mag een ATEX-gecertificeerde smartphone legaal worden gebruikt in de Verenigde Staten?
Niet automatisch. In de VS schrijven de OSHA-voorschriften voor dat apparatuur die wordt ingezet in geclassificeerde gevaarlijke locaties, voorzien moet zijn van een expliciete goedkeuring door een nationaal erkend testlaboratorium (zoals UL of CSA) om naleving van de NEC-normen te waarborgen. Een ATEX-certificaat alleen is onvoldoende, tenzij dit expliciet is goedgekeurd door de lokale bevoegde autoriteit (Authority Having Jurisdiction, AHJ) van de locatie.
Wat is het belangrijkste operationele verschil tussen Divisie 1 en Zone 1?
In het Noord-Amerikaanse systeem worden in Divisie 1 zowel continue gevaren (Zone 0) als incidentele gevaren (Zone 1) ondergebracht in één brede classificatie. De internationale Zone 1 definieert specifiek omgevingen waar tijdens normale bedrijfsvoering incidenteel explosieve atmosferen voorkomen (tussen 10 en 1.000 uur per jaar).
Waarom produceren fabrikanten apparaten met zowel ATEX- als IECEx-certificering?
Dankzij dubbele certificering kunnen inkoopteams van ondernemingen één enkel model mobiel apparaat aanschaffen dat voldoet aan de wettelijke voorschriften voor inzet in Europese vestigingen (op grond van de verplichte ATEX-wetgeving) en op internationale locaties in Australië, Azië en het Midden-Oosten (op grond van het IECEx-certificeringsprogramma). Dit vermindert de complexiteit van het apparaatbeheer en de kosten voor opleiding aanzienlijk.
